Πέντε συλλήψεις σε τρεις χώρες, 12 έρευνες και ζημιά 114 εκατ. ευρώ για κινητά, πάνω στα οποία ο ΦΠΑ φέρεται να εισπράχθηκε και να μην αποδόθηκε ποτέ.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) κινήθηκε αυτή την εβδομάδα, στο πλαίσιο της έρευνας Midas.
Εδώ εξηγούμε τον μηχανισμό, γιατί τα smartphones αρέσουν στα κυκλώματα και τι κινδυνεύει ο έμπορος που αγοράζει «πολύ καλή» τιμή.
- Τι έγινε: 5 συλλήψεις (3 Κύπρος, 1 Γερμανία, 1 Ιταλία) για φερόμενο κύκλωμα καρουζέλ ΦΠΑ με smartphones. Η εκτιμώμενη ζημιά είναι 114 εκατ. €: 80 εκατ. στη Σουηδία και 34 εκατ. στη Γερμανία.
- Πώς δουλεύει: εικονικές εταιρείες («missing traders») χρεώνουν ΦΠΑ, τον εισπράττουν και εξαφανίζονται, ενώ τα κινητά κυκλοφορούν ως «ενδοκοινοτικές» πωλήσεις χωρίς ΦΠΑ.
- Τι σε αφορά: στις ανακοινώσεις στόχος είναι οι οργανωτές, όχι ο καταναλωτής. Ο επαγγελματίας όμως που «έπρεπε να ξέρει» μπορεί να χάσει το δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ.
Πώς δουλεύει το καρουζέλ
Η βάση είναι ένας κανόνας της ΕΕ: οι πωλήσεις μεταξύ επιχειρήσεων σε διαφορετικά κράτη-μέλη απαλλάσσονται, υπό προϋποθέσεις, από ΦΠΑ. Το κύκλωμα εκμεταλλεύεται ακριβώς αυτό το κενό, όπως μεταδίδει και το Cyprus Mail.
Στην πράξη: η εταιρεία Α πουλά στη Β σε άλλη χώρα χωρίς ΦΠΑ. Η Β, που είναι το «missing trader», μεταπουλά με ΦΠΑ, τον εισπράττει και δεν τον αποδίδει ποτέ. Μετά εξαφανίζεται. Στην υπόθεση αυτή οι εταιρείες-βιτρίνα είχαν έδρα Γερμανία, Αλβανία και Σουηδία, σύμφωνα με τη δημοσίευση του Insomnia.gr.
Εδώ συμπληρώνουμε κάτι που λείπει από την πηγή. Η είσπραξη χωρίς απόδοση είναι μόνο το μισό κόλπο. Σε άλλες υποθέσεις, όπως η επιχείρηση «Escape Room» της EPPO, το καρουζέλ επιτρέπει και αχρεωστήτως επιστροφές ΦΠΑ από τις εφορίες. Το κράτος χάνει δύο φορές: δεν εισπράττει και επιστρέφει φόρο που δεν εισπράχθηκε.
Γιατί διαλέγουν smartphones
Γιατί συνδυάζουν μικρό όγκο, μεγάλη αξία και άμεση ζήτηση παντού. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Powergame, η μη απόδοση ΦΠΑ στην Ελλάδα εντοπίζεται κυρίως σε τέτοια προϊόντα: smartphones, tablets, laptops.
Ένα παράδειγμα με νούμερα. Ο κανονικός ελληνικός ΦΠΑ είναι 24%. Σε κινητό 500 € (χωρίς ΦΠΑ) αντιστοιχεί σε 120 €, άρα ένα φορτηγάκι με 1.000 κινητά κουβαλά 120.000 € φόρου. Αυτό είναι το «κέρδος» που τρέχει από χέρι σε χέρι.
Δεν είναι ο μοναδικός λόγος για τον οποίο γυρνάμε συχνά σε αυτό το θέμα. Η αγορά κινητών έχει δει και άλλες υποθέσεις με τεράστια ποσά, όπως η απάτη των 300 εκατ. ευρώ με 1 εκατ. κινητά.
Ελλάδα και τα νούμερα
Η Ελλάδα δεν είναι θεατής. Κατασχέθηκαν αυτοκίνητα και ακίνητα σε Κύπρο, Ελλάδα και Ιταλία, ενώ στην επιχείρηση συμμετείχαν αρχές και των τεσσάρων χωρών. Οι έρευνες έγιναν σε Κύπρο, Ελλάδα και Ιταλία.
Η ΑΑΔΕ είχε εντοπίσει παλιότερα κύκλωμα με πάνω από 16 εταιρείες στην Αττική που πουλούσαν κινητά και tablets και κράτησαν τον ΦΠΑ, με ζημιά πάνω από 5 εκατ. €. Σε άλλη υπόθεση, ένας Έλληνας επιχειρηματίας του ηλεκτρονικού εμπορίου φέρεται ως αρχηγός καρουζέλ 47 εκατ. €.
Το πιο εύγλωττο νούμερο όμως είναι άλλο. Στην τωρινή υπόθεση δεσμεύτηκαν περιουσιακά στοιχεία έως 80.000 € σε λογαριασμούς, απέναντι σε ζημιά 114 εκατ. €. Αυτό είναι περίπου 0,07%. Ακόμα κι αν προσθέσεις τα αυτοκίνητα και τα ακίνητα, η απόσταση παραμένει τεράστια.
Και το πρόβλημα είναι ευρύτερο. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της EPPO, οι 981 υποθέσεις ΦΠΑ και τελωνείων ζυγίζουν 45 δισ. € εκτιμώμενης ζημιάς, με «υψηλά κέρδη και σχετικά χαμηλό ρίσκο». Οι εκτιμήσεις της Κομισιόν, όπως τις παραθέτει το VATcalc, μιλούν για 12,5–32,8 δισ. € τον χρόνο από καρουζέλ.
Έμποροι: ο κίνδυνος Kittel
Αυτό δεν το λένε τα περισσότερα άρθρα. Στην αρχή «Kittel» του Δικαστηρίου της ΕΕ, όπως την παραθέτει βρετανικό δικαστήριο, ο επιχειρηματίας που ήξερε ή «έπρεπε να ξέρει» ότι αγόρασε μέσα σε αλυσίδα απάτης χάνει το δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ εισροών. Δεν χρειάζεται να έχει κερδίσει κάτι.
Οι πρακτικές «κόκκινες σημαίες» που δείχνουν η νομολογία και η λογική: τιμή αισθητά κάτω από τη χονδρική, προμηθευτής νεοσύστατος και χωρίς ιστορικό, πληρωμή σε τρίτο λογαριασμό, πίεση χρόνου. Δεν είναι νομική συμβουλή· για τη δική σου περίπτωση μίλα με λογιστή ή δικηγόρο.
Υπάρχει και ο ανταγωνισμός. Σε υπόθεση με καύσιμα, η EPPO περιγράφει πώς η εταιρεία πουλούσε πολύ κάτω από την αγορά, προκαλώντας αθέμιτο πλεονέκτημα έναντι των τίμιων επιχειρήσεων. Με τα κινητά ισχύει το ίδιο: ο έμπορος που πληρώνει τον ΦΠΑ του δεν μπορεί να συναγωνιστεί αυτόν που δεν τον πλήρωσε.
Ο τελικός αγοραστής; Στις ανακοινώσεις που διαβάσαμε στόχος είναι οι οργανωτές και οι εταιρείες-βιτρίνα, όχι όποιος αγόρασε κινητό. Αν κυνηγάς προσφορές αυτές τις μέρες, δες πρώτα τον οδηγό για τις απάτες και τα phishing emails στις προσφορές: το πρόβλημα εκεί είναι διαφορετικό και πιο άμεσο για την τσέπη σου.
Η άποψή μας στο TechNoid
Εμείς στο TechNoid θεωρούμε ότι η είδηση είναι σωστή αλλά ανησυχητικά ανίσχυρη. Δέσμευση 80.000 € απέναντι σε 114 εκατ. € δείχνει ότι οι συλλήψεις είναι το εύκολο κομμάτι· η ανάκτηση του χρήματος είναι το δύσκολο, και εκεί χάνεται η μάχη. Θα θέλαμε οι ανακοινώσεις της EPPO να λένε σταθερά πόσα ανακτήθηκαν τελικά, όχι μόνο πόσα χάθηκαν.
Η πραγματική λύση, κατά τη γνώμη μας, είναι η αναφορά ΦΠΑ σε πραγματικό χρόνο. Όσο τα κράτη βλέπουν την αναντιστοιχία μήνες αργότερα, το κύκλωμα έχει ήδη εξαφανιστεί. Αν είσαι έμπορος, ο κανόνας μας είναι απλός: πριν ρωτήσεις «πόσο», ρώτα «ποιος» σου πουλά. Μια τιμή που δεν εξηγείται δεν είναι ευκαιρία, είναι ρίσκο. Και, όπως ισχύει πάντα, οι πέντε ύποπτοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι να κριθούν από τα γερμανικά δικαστήρια.
Για σύγκριση, οι τρεις πρόσφατες υποθέσεις σε μία ματιά:
| Υπόθεση | Εκτιμώμενη ζημιά | Προϊόντα | Τι ξεχωρίζει |
|---|---|---|---|
| Midas (2024) | 195 εκατ. € | Smartphones, μικρές ηλεκτρονικές συσκευές, μάσκες | 17 χώρες, 180+ έρευνες, 14 συλλήψεις |
| Escape Room (31/10/2025) | 47 εκατ. € Βέλγιο, 14,5 εκατ. € Ολλανδία (πιθανόν πολύ περισσότερα) | Ηλεκτρονικές συσκευές | Εκατοντάδες εταιρείες-βιτρίνα, πλαστά τιμολόγια |
| Midas (Οκτώβριος 2026) | 114 εκατ. € (80 Σουηδία, 34 Γερμανία) | Smartphones | 5 συλλήψεις, 12 έρευνες, δέσμευση έως 80.000 € |
Συχνές Ερωτήσεις για την απάτη ΦΠΑ με smartphones
Τι είναι η απάτη καρουζέλ στον ΦΠΑ;
Είναι σχήμα όπου εταιρείες σε διαφορετικά κράτη-μέλη διακινούν προϊόντα χωρίς ΦΠΑ και μία εταιρεία-βιτρίνα εισπράττει τον φόρο και εξαφανίζεται χωρίς να τον αποδώσει. Εκμεταλλεύεται την απαλλαγή των ενδοκοινοτικών συναλλαγών.
Γιατί χρησιμοποιούν smartphones οι απατεώνες του ΦΠΑ;
Γιατί έχουν μεγάλη αξία σε μικρό όγκο, μεταφέρονται εύκολα και πουλιούνται άμεσα σε όλη την Ευρώπη. Έτσι ο φόρος που «χάνεται» σε κάθε φορτίο είναι μεγάλος.
Πόσα χρήματα έχασαν Σουηδία και Γερμανία από το κύκλωμα Midas;
Η εκτιμώμενη ζημιά είναι 80 εκατ. € για τη Σουηδία και 34 εκατ. € για τη Γερμανία, δηλαδή 114 εκατ. € συνολικά.
Τι είναι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO);
Είναι η ανεξάρτητη εισαγγελική αρχή της ΕΕ που ερευνά και διώκει εγκλήματα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, όπως η απάτη ΦΠΑ μεγάλης κλίμακας.
Τι σημαίνει «missing trader» στην απάτη ΦΠΑ;
Είναι η εικονική ή «εξαφανισμένη» εταιρεία που χρεώνει ΦΠΑ στον επόμενο αγοραστή, τον εισπράττει και δεν τον αποδίδει στην εφορία πριν χαθεί.
Κινδυνεύω αν αγόρασα κινητό από κατάστημα που εμπλέκεται σε καρουζέλ;
Στις ανακοινώσεις στόχος είναι οι οργανωτές και οι εταιρείες-βιτρίνα, όχι ο καταναλωτής. Οι επιχειρήσεις όμως μπορεί να χάσουν την έκπτωση ΦΠΑ αν «έπρεπε να ξέρουν» (αρχή Kittel)· για συγκεκριμένη περίπτωση ρώτα λογιστή ή δικηγόρο.
Είναι ένοχοι οι πέντε συλληφθέντες για την απάτη ΦΠΑ των 114 εκατ.;
Όχι ακόμα. Τεκμαίρονται αθώοι μέχρι να αποδειχθεί η ενοχή τους από τα αρμόδια γερμανικά δικαστήρια.
Εμπλέκεται η Ελλάδα στην απάτη ΦΠΑ με smartphones του Οκτωβρίου 2026;
Ναι, με την έννοια ότι έγιναν έρευνες και κατασχέσεις στην Ελλάδα και συμμετείχαν ελληνικές αστυνομικές υπηρεσίες· οι συλλήψεις έγιναν σε Κύπρο, Γερμανία και Ιταλία.
