Ένας εμπορικός δορυφόρος φωτογράφισε σε τροχιά το άκρως απόρρητο κινεζικό διαστημικό αεροπλάνο Shenlong. Η διαρροή της εικόνας από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες επιβεβαιώνει ότι κανένα στρατιωτικό σκάφος δεν μπορεί πλέον να κρυφτεί στο διάστημα. Οι δορυφορικές υποδομές και τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα χαμηλής τροχιάς βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας νέας στρατιωτικής ισορροπίας.
- Η αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας των ΗΠΑ (DIA) αποδέσμευσε την πρώτη κοντινή φωτογραφία του κινεζικού διαστημοπλάνου, τραβηγμένη από ιδιωτικό δορυφόρο.
- Το σκάφος παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με το αμερικανικό X-37B, έχοντας καταγράψει ήδη πάνω από 800 ημέρες πτήσεων σε χαμηλή γήινη τροχιά (LEO).
- Οι ελιγμοί του οχήματος και η απελευθέρωση μυστηριωδών αντικειμένων μαρτυρούν δοκιμές ηλεκτρονικού πολέμου και παρακολούθησης τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων.
Πώς λειτουργούν τα μη επανδρωμένα διαστημοπλάνα
Ένα στρατιωτικό διαστημοπλάνο συνδυάζει τα πλεονεκτήματα ενός κλασικού δορυφόρου με την ευελιξία ενός αεροπλάνου. Εκτοξεύεται τοποθετημένο κάθετα στην κορυφή ενός συμβατικού πυραύλου, προστατευμένο μέσα στο αεροδυναμικό κάλυμμα (fairing). Μόλις φτάσει στο διάστημα, αναπτύσσει ηλιακούς συλλέκτες και κινείται αυτόνομα μέσω δικών του προωθητήρων.
Η κρίσιμη διαφορά του σε σχέση με τους τυπικούς δορυφόρους είναι η ικανότητα επαναλαμβανόμενων ελιγμών. Ενώ ένας τηλεπικοινωνιακός δορυφόρος ακολουθεί αυστηρά προκαθορισμένη τροχιά, ένα σκάφος όπως το Shenlong μπορεί να αλλάξει ύψος και κλίση για να πλησιάσει άλλους στόχους. Κατά την επιστροφή, εισέρχεται στη γήινη ατμόσφαιρα προστατευμένο από θερμικές ασπίδες και προσγειώνεται οριζόντια σε διάδρομο προσγείωσης χωρίς κινητήρα, ακριβώς όπως το παλιό Space Shuttle.
Αυτή η διαδικασία επιτρέπει στις ένοπλες δυνάμεις να επιθεωρούν, να αναβαθμίζουν και να επαναχρησιμοποιούν τον ίδιο εξοπλισμό. Με τις τροχιές να φιλοξενούν πλέον κρίσιμα δίκτυα δορυφορικής συνδεσιμότητας, τέτοια οχήματα αποκτούν στρατηγική αξία για την προστασία ή την παρεμβολή διαστημικών υποδομών.
Shenlong εναντίον Boeing X-37B: Τεχνική σύγκριση
Η φωτογραφία που δημοσίευσε η DIA επιβεβαιώνει όσα υποψιάζονταν οι αναλυτές επί χρόνια. Το κινεζικό σκάφος διαθέτει έντονα τριγωνικά φτερά, θύρες ωφέλιμου φορτίου στην ράχη και θερμική θωράκιση στην κοιλιά, διατάξεις σχεδόν πανομοιότυπες με το Boeing X-37B της Αμερικανικής Διαστημικής Δύναμης. Όπως επισημαίνει ο αστροφυσικός Jonathan McDowell, οι μόνες ορατές διαφορές εντοπίζονται στις γωνίες κλίσης των πτερυγίων και στο πίσω τμήμα υποστήριξης.
Παρ’ όλα αυτά, το προφίλ πτήσης τους διαφέρει ριζικά. Το αμερικανικό X-37B στην τελευταία του αποστολή πέταξε σε έντονα ελλειπτική τροχιά που ξεπέρασε τα 38.000 χιλιόμετρα, αγγίζοντας τη γεωστατική ζώνη. Αντίθετα, το Shenlong παραμένει αυστηρά δεσμευμένο σε χαμηλή τροχιά (LEO), μεταξύ 300 και 600 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης.
| Χαρακτηριστικό | Κινεζικό Shenlong | Αμερικανικό X-37B |
|---|---|---|
| Πύραυλος Εκτόξευσης | Long March 2F | Atlas V / Falcon Heavy |
| Επιχειρησιακή Τροχιά | Χαμηλή Γήινη Τροχιά (LEO, 300-600 km) | LEO έως Εξαιρετικά Ελλειπτική (έως 38.000+ km) |
| Μέγιστη Διάρκεια Πτήσης | 276 ημέρες (2η αποστολή) | 908 ημέρες (6η αποστολή) |
| Ωφέλιμο Φορτίο | Απόρρητο (εκτιμάται ~1.000-1.500 kg) | Απόρρητο / Πειράματα NASA (~1.500 kg) |
Το μυστήριο των 9 αντικειμένων σε τροχιά
Σύμφωνα με δεδομένα που συνέλεξε το Live Science, το Shenlong έχει απελευθερώσει τουλάχιστον εννέα άγνωστα αντικείμενα κατά τη διάρκεια των δοκιμών του από το 2022. Ιδιωτικές εταιρείες δορυφορικού εντοπισμού ραντάρ, όπως η LeoLabs, παρακολούθησαν αυτά τα σώματα να κινούνται σε σχηματισμό δίπλα στο σκάφος.
Στην πράξη, πρόκειται για δοκιμές συν-τροχιακής λειτουργίας (co-orbital operations). Το αεροσκάφος απελευθερώνει έναν μικροδορυφόρο, απομακρύνεται, και στη συνέχεια κάνει ελιγμούς για να τον ξαναπλησιάσει σε απόσταση λίγων μέτρων. Αυτή η διαδικασία αποδεικνύει ότι η Κίνα διαθέτει την τεχνογνωσία να προσεγγίζει ξένους στρατιωτικούς ή εμπορικούς δορυφόρους για υποκλοπή σημάτων ή ηλεκτρονική παρεμβολή.
Η εμπορική παρατήρηση ακυρώνει τα στρατιωτικά μυστικά
Η πιο ενδιαφέρουσα παράμετρος αυτής της υπόθεσης δεν είναι το ίδιο το Shenlong, αλλά το πώς αποκαλύφθηκε. Η φωτογραφία δεν προήλθε από κάποιον υπερ-απόρρητο κατασκοπευτικό δορυφόρο του National Reconnaissance Office (NRO), αλλά από εμπορικό τηλεσκόπιο παρατήρησης της Γης που στράφηκε προς το κενό του διαστήματος.
Εταιρείες δορυφορικής απεικόνισης που συνήθως πουλούν εικόνες υψηλής ανάλυσης για τη γεωργία ή την αστική χαρτογράφηση, μετατρέπονται πλέον σε ιδιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών (Space Situational Awareness). Με τις κατάλληλες ρυθμίσεις έκθεσης και τροχιακής ευθυγράμμισης, οποιοσδήποτε εμπορικός αισθητήρας LEO μπορεί να καταγράψει σκάφη που περνούν σε απόσταση μερικών δεκάδων χιλιομέτρων.
Αυτή η εξέλιξη αλλάζει δραματικά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Κανένα κράτος δεν απολαμβάνει πλέον το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού σε τροχιά, καθώς οι ιδιωτικές εταιρείες μπορούν να παρακολουθούν και να δημοσιοποιούν κινήσεις δορυφόρων σε πραγματικό χρόνο.
Η άποψή μας στο Psifiaka.gr
Το Πεκίνο επιμένει ότι το Shenlong αποτελεί μια αμιγώς ειρηνική δοκιμή επαναχρησιμοποιήσιμων μεταφορών. Η πραγματικότητα ωστόσο είναι ξεκάθαρη: πρόκειται για ένα καθαρόαιμο στρατιωτικό εργαλείο επιτήρησης και δυνητικής προσβολής. Η δυνατότητα ενός σκάφους να παραμένει επί μήνες σε LEO, να απελευθερώνει δευτερεύοντα φορτία και να αλλάζει τροχιά κατά βούληση, αποτελεί άμεση απειλή για οποιαδήποτε υποδομή επικοινωνιών.
Ταυτόχρονα, όμως, η δημοσιοποίηση της εικόνας από την αμερικανική DIA εξυπηρετεί σαφείς σκοπιμότητες πίεσης για αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών στο διάστημα. Το πραγματικό επίτευγμα που κρατάμε εμείς δεν είναι η αντιγραφή των γραμμών του X-37B από την Κίνα, αλλά το γεγονός ότι οι εμπορικοί δορυφόροι έχουν πλέον ξεπεράσει σε χρησιμότητα τα παραδοσιακά κρατικά μονοπώλια παρακολούθησης.
Συχνές Ερωτήσεις για το κινεζικό διαστημοπλάνο
Τι ακριβώς είναι το κινεζικό Shenlong;
Είναι ένα μη επανδρωμένο, επαναχρησιμοποιούμενο διαστημικό αεροπλάνο που εκτοξεύεται με πύραυλο και προσγειώνεται σε διάδρομο, σχεδιασμένο για πολυήμερες αποστολές σε χαμηλή τροχιά.
Πώς φωτογραφήθηκε ενώ βρισκόταν σε απόρρητη τροχιά;
Ένας εμπορικός αμερικανικός δορυφόρος παρατήρησης της Γης επαναπρογραμμάτισε τους οπτικούς του αισθητήρες και εστίασε στο διαστημοπλάνο κατά τη διάρκεια κοντινής τροχιακής διέλευσης.
Είναι το Shenlong αντίγραφο του αμερικανικού X-37B;
Μοιράζονται σχεδόν ταυτόσημη αεροδυναμική φιλοσοφία και διαστάσεις, αν και το Shenlong επιχειρεί μέχρι στιγμής αποκλειστικά σε χαμηλή γήινη τροχιά (LEO).
Πόσο καιρό μπορεί να μείνει στο διάστημα;
Έχει ήδη καταγράψει αποστολή διάρκειας 276 ημερών, ενώ συνολικά στις τέσσερις πτήσεις του έχει ξεπεράσει τις 800 ημέρες παραμονής σε τροχιά.
Γιατί προβληματίζουν τα αντικείμενα που απελευθερώνει;
Επειδή αποδεικνύουν ικανότητα εκτόξευσης δορυφόρων-παρασίτων για υποκλοπή σημάτων, ηλεκτρονικό πόλεμο ή επιθετικούς ελιγμούς κατά άλλων διαστημικών σκαφών.
